ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - «Ασφαλές σχολείο: σχολική βία και η αντιμετώπισή της» - Aνοιχτή συζήτηση στο 2ο Γυμνάσιο Παλλήνης

«Ασφαλές σχολείο: σχολική βία και η αντιμετώπισή της» - Aνοιχτή συζήτηση στο 2ο Γυμνάσιο Παλλήνης

πατήστε την εικόνα για να δείτε τις φωτογραφίες από την εκδήλωση

photo by Giorgos Laios

Διαβάστε περισσότερα για - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ - «Ασφαλές σχολείο: σχολική βία και η αντιμετώπισή της» - Aνοιχτή συζήτηση στο 2ο Γυμνάσιο Παλλήνης

Oδηγίες του υπ. Παιδείας για την αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της επιθετικότητας μεταξύ των μαθητών

1. Διαμόρφωση καλού σχολικού κλίματος επικοινωνίας, διαλόγου και εμπιστοσύνης, ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και μαθητές. Το κλίμα επικοινωνίας και διαλόγου θα πρέπει να υποστηρίζεται έμπρακτα τόσο από το Διευθυντή της σχολικής μονάδας, όσο και από τους εκπαιδευτικούς μέσα στις τάξεις.
2 Αξιοποίηση του θεσμού των μαθητικών συμβουλίων για την ενίσχυση της ανάδειξης των απόψεων των μαθητών.
3. Παρακολούθηση και προστασία των μελών της σχολικής κοινότητας από οποιαδήποτε απειλή ή άσκηση βίας σε βάρος τους. Κάθε εκπαιδευτικός ή μαθητής θα πρέπει να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του ή τα παράπονά του και εφόσον χρειάζεται, να λαμβάνει εγγυήσεις για την αποτροπή της επανάληψης βλαπτικών συμπεριφορών.
4. Επαρκής ενημέρωση των μαθητών και επικοινωνία στις τάξεις, σχετικά με την άσκηση, το σεβασμό και την προστασία των δικαιωμάτων όλων των μελών της σχολικής κοινότητας. Ειδικότερα, θα πρέπει να γίνονται συζητήσεις και ενημερώσεις σχετικά με την άσκηση βίας, πώς εκδηλώνεται αλλά και για τους τρόπους που μπορεί να αποτραπεί με την συνδρομή όλων.
5. Καθιέρωση διαδικασιών ακρόασης με την συνδρομή του Προϊσταμένου Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης, όταν εκδηλώνεται ένα περιστατικό βίας και ανάθεση ρόλων συμβούλων σε εκπαιδευτικούς με ειδικές γνώσεις και δεξιότητες, ώστε να δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να εξηγούν τις συμπεριφορές τους, να εκφράζουν τις απόψεις τους, να επικοινωνούν ύστερα από την εκδήλωση βίαιων ενεργειών και να γίνεται προσπάθεια συμφιλίωσης μεταξύ των εμπλεκόμενων.
6. Επιβολή κυρώσεων ύστερα από προσεκτική ακρόαση των μερών και με την συνδρομή του Σχολικού Συμβούλου αλλά και του Προϊσταμένου Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης, όπου αυτή κρίνεται αναγκαία.
7. Ενίσχυση του ρόλου των μαθητών στη διαδικασία επίλυσης συγκρούσεων, ενδεχόμενα μέσα από τη δημιουργία ομάδων φιλίας ή διαμεσολάβησης, ανάλογα με τις δυνατότητες υποστήριξης των ομάδων αυτών από τους εκπαιδευτικούς της σχολικής μονάδας.
8. Ανάπτυξη προαιρετικών ομαδικών δραστηριοτήτων που ενδιαφέρουν τους μαθητές και βοηθούν στην καλλιέργεια στενότερων δεσμών και σχέσεων συνεργασίας μεταξύ τους (π.χ. ομάδες εφημερίδας, περιοδικού, αθλητισμού, ιστολoγίου κ.τ.λ.).
9. Τακτική επικοινωνία με τους γονείς και ευαισθητοποίησή τους, έτσι ώστε να βρίσκονται κοντά στα παιδιά τους και στους προβληματισμούς τους, επικοινωνώντας διαλεκτικά μαζί τους.
10.Συνεργασία ολόκληρης της σχολικής κοινότητας, τόσο σε επίπεδο σχολικού συμβουλίου, όσο και μέσα από τη διοργάνωση εκδηλώσεων ενημέρωσης, συζητήσεων, εκθέσεων που θα προάγουν τις ειρηνικές σχέσεις αλλά και την εγρήγορση όλων, με απώτερο στόχο την αποτροπή της εκδήλωσης μορφών βίας,επιθετικότητας και εκφοβισμού μεταξύ μαθητών.δύσκολη επικοινωνία με τους γονείς τους σε υψηλότερο ποσοστό, συγκριτικά με τους συνομηλίκους τους και οι μαθητές-θύτες αναφέρουν σε υψηλότερο ποσοστό ότι έχουν αυστηρούς/ αυταρχικούς γονείς.

πηγή

Διαβάστε περισσότερα για - Oδηγίες του υπ. Παιδείας για την αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας και της επιθετικότητας μεταξύ των μαθητών

«Ασφαλές σχολείο: σχολική βία και η αντιμετώπισή της» - Aνοιχτή συζήτηση στο 2ο Γυμνάσιο Παλλήνης

ΣΥΛΛΟΓΟΣ  ΓΟΝΕΩΝ 2ΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ  ΠΑΛΛΗΝΗΣ

 

 

  Κάντζα, 12/3/2012

 

 

 

Αγαπητοί γονείς,

 

 

Το σοβαρό περιστατικό σχολικού εκφοβισμού που σημειώθηκε στο σχολείο, ανησύχησε και προβλημάτισε όλους μας. Οι περισσότεροι βρεθήκαμε απροετοίμαστοι. Οι καθηγητές κλήθηκαν αιφνίδια να διαχειριστούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο θέμα, ενώ διαπιστώθηκε έλλειψη ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης τόσο στους γονείς όσο και στους μαθητές.

 

Είναι σαφές ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη για:

•

εκτενή ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών.

•

εξασφάλιση σχολικού περιβάλλοντος που παρέχει στους μαθητές ασφάλεια, ηρεμία και σεβασμό.

•

επιπλέον προστασία των μαθητών που αισθάνονται απομονωμένοι και εκτεθειμένοι σε προσβλητικές συμπεριφορές και νιώθουν ότι απειλούνται.

•

παρότρυνση των μαθητών να μην αποσιωπούν ή να ανέχονται σιωπηλά τη βία και τον σχολικό εκφοβισμό.

•

εκπαίδευση των μαθητών για τη διαχείριση του  θυμού τους.

•

καλύτερη επικοινωνία γονιών και παιδιών με ενημέρωση στο σπίτι για το φαινόμενο.

•

κατάλληλη γνώση των εκπαιδευτικών, ώστε να χειρίζονται σωστά τέτοια περιστατικά.

Για τη καλύτερη αντιμετώπιση του θέματος αυτού, προφανώςαπαιτείται συλλογική και συντονισμένη προσπάθεια από καθηγητές, γονείς και μαθητές. Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας, ο Σύλλογος Γονέων διοργανώνει ομιλία/ανοιχτή συζήτηση με θέμα:

 

«Ασφαλές σχολείο: σχολική βια και η αντιμετώπισή της»

 

Στόχος αυτής της εκδήλωσης είναι:

•

η ενημέρωση των γονέων αναφορικά με τη συχνότητα, τις μορφές και τις συνθήκες εμφάνισης του σχολικού εκφοβισμού καθώς και

•

η συζήτηση προληπτικών μέτρων στα οποία θα συμμετέχουν γονείς και καθηγητές και τα οποία θα απευθύνονται στα θύματα, στους θύτες αλλά και στους "αμέτοχους παρατηρητές της βίας", στην πλειονότητα δηλαδή του μαθητικού πληθυσμού.

 

Η συζήτηση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 17/3/2012 και ώρες 5.00-6.30μμ. στην αίθουσα πολλαπλών εκδηλώσεων του σχολείου. Η εισηγήτρια Δρ. Δάφνη Σταματογιάννη είναι ψυχοθεραπεύτρια εφήβων, διδάσκει στο Μεταπτυχιακό Κλινικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και συμμετέχει στο Πρόγραμμα Συμβουλευτικής Μαθητών σε δημόσια σχολεία.

 

Πρέπει όλοι μας να εμπλακούμε ενεργά, ξεκινώντας από τη συμμετοχή μας στη συζήτηση αυτή.

 

 

 

 

Το Δ.Σ. του Συλλόγου Γονέων

Διαβάστε περισσότερα για - «Ασφαλές σχολείο: σχολική βία και η αντιμετώπισή της» - Aνοιχτή συζήτηση στο 2ο Γυμνάσιο Παλλήνης

Η παραβατικότητα των εφήβων στα σχολεία

Ο όρος «παραβατικότητα» με τις ποικίλες συνιστώσες του και βαθμούς εκδήλωσης εκφράζει την απόκλιση και εκτροπή συμπεριφοράς παιδιών και ανηλίκων εφήβων, η οποία εμφανίσθηκε και διογκώθηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Η αποκλίνουσα αυτή συμπεριφορά δεν λαμβάνει πάντοτε την μορφή αξιόποινης εγκληματικής πράξης, ενώ σε μεγάλη έκταση δεν αποκαλύπτεται και δεν  καταγγέλλεται  από τα θύματά της, από τις οικογένειες των δραστών και το κοινωνικό περιβάλλον (διδακτικό προσωπικό, τοπική κοινωνία).

Από χρόνο σε χρόνο ωστόσο, κατά γεωγραφικές περιοχές, τοπικές κοινωνίες και ομάδες, όπως επίσης και κατηγορίες αυτής της έκτροπης συμπεριφοράς, επαυξάνεται ο εγκληματικός χαρακτήρας της, είτε αυτή αποκαλύπτεται από τα ίδια τα  θύματα είτε προκύπτει από αυτεπάγγελτη δίωξη των αρμοδίων οργάνων. Τούτο βέβαια, και στις δύο περιπτώσεις, συμβαίνει σπανιότατα, γιατί ο χώρος διάπραξης των αξιόποινων πράξεων των ανηλίκων (οικογένεια, σχολείο, τοπική κοινωνία) αποκρύπτει και συγκαλύπτει αυτή την παράνομη συμπεριφορά λόγω ένοχης συνυπευθυνότητας (οικογένεια), προβαλλόμενης αναρμοδιότητας (σχολική κοινότητα), ανεύθυνης στάσης της τοπικής κοινωνίας και καιροσκοπικής πολιτικής των λοιπών φορέων κοινωνικοποίησης των ανηλίκων.

Στο χώρο του σχολείου συναντάμε βία και επιθετικές συμπεριφορές. Το φαινόμενο πρέπει να

προσεγγίζεται διεπιστημονικά. Όμως, το θέμα η βία στο σχολείο και η βία του σχολείου δημιουργεί πολλά ερωτηματικά ως προς την κατανόηση του φαινομένου και στη σχέση του με το σύγχρονο σχολείο. Για τη βία, οι προσεγγίσεις ανάγονται σε ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο. Μπορεί να γίνει λόγος για ένα ενδομυχικό πεδίο , όπου η βία θεωρείται εντελώς διαφορετική από την επιθετικότητα. Ή μπορεί να γίνει αναφορά στη βία που συνάδει με το μη προβλέψιμο, το χάος και την πλήρη αποδιοργάνωση, καθώς και με τους φόβους για το άγνωστο που μπορεί ανά πάσα στιγμή να συμβεί. Όμως, αυτή ακριβώς η βία, ως διάχυτο αίσθημα, δεν είναι δυνατόν να οριστεί.

Στο ερώτημα, ποιοι είναι «υπεύθυνοι για τη βία»; απαντούμε: Η οικογένεια, το σχολείο, η εκπαίδευση, τα ΜΜΕ, η κοινωνία, αλληλοεπιδρώμενοι. Σε καμιά περίπτωση δεν υπάρχει βία δίχως αλληλεπίδραση. Πολλές φορές μαθητές (κυρίως έφηβοι), οι οποίοι ζουν σε περιβάλλοντα όπου εισακούονται μόνο με τη βία, επιδεικνύουν και εκφράζουν και στο σχολικό περιβάλλον τη δύναμή τους με τη βία. Οι εκπαιδευτικοί, πρέπει να μπορέσουμε να διοχετεύσουμε τη βία τους προσφέροντας διεξόδους, γιατί είναι αυταπάτη να πιστέψουμε πως μπορούμε να ζήσουμε σε μια κοινωνία χωρίς βία.

Μελέτες ηθολόγων έδειξαν καθαρά, ότι τα παιδιά στερημένα από μητρική τρυφερότητα είχαν συχνά επιθετικές αντιδράσεις απέναντι στους συνομηλίκους τους. Τα παιδιά που τα έχουν δείρει γίνονται έφηβοι που δέρνουν. Επίσης, γίνονται γονείς που κακοποιούν. Άρα, υπάρχει, μια μεταβίβαση των προτύπων της βίας που έμαθαν, που την ένιωσαν και την οποία μεταφέρουν. Προσοχή, ώστε το σχολικό περιβάλλον να μην αποτελεί χώρο μεταβίβασης μιας παθητικής και ήπιας βίας, η οποία είναι επικίνδυνη. Διεύθυνση ενός σχολείου, είναι η άσκηση της διαχείρισης των ομάδων και των προβλημάτων, της υποδοχής των μαθητών, των διδασκόντων, των γονιών, δηλαδή της πλαισίωσης και του ελέγχου, του σημείου αναφοράς, των ανθρωπίνων σχέσεων και επαφών. Ο Διευθυντής είναι υπεύθυνος κατά το ένα τρίτο ή το ήμισυ, για το συλλογικό κλίμα, την ποιότητα των σχέσεων. Η σχολική φοίτηση είναι μία«κοινωνική συνολική κατάσταση».

Η σχολική ζωή των παιδιών έχει τη θέση της σε κάθε σχολικό επίπεδο από πολύ νωρίς μέχρι  και τους πανεπιστημιακούς κύκλους σπουδών. Το σχολείο είναι εκείνο που προσπαθεί να καλύψει τις κοινωνικές ελλείψεις, καθώς και τις σχολικές ελλείψεις. Το σχολείο μπορεί να ευνοήσει μια παιδαγωγική σχέση και μεθόδους, οι οποίες βοηθούν όλους τους μαθητές – καλούς, μέτριους, με μαθησιακές δυσκολίες-. Αυτό που θεμελιώνει καθοριστικά τη δυνατότητα μάθησης και κατά συνέπεια τις καλύτερες διδακτικές μεθόδους είναι η «εκπαιδευτική σχέση». Εδώ, είναι απαραίτητος ο έλεγχος της βίας, γιατί στο σχολείο, μέσα από αυτήν τη σχέση, ασκείται βία από τον διδάσκοντα στους μαθητές και από τους μαθητές στους διδάσκοντες. Η σχέση είναι δύσκολη. Γίνεται προσπάθεια να μην φτάσουμε στην αδιαφορία ή στην πρόκληση μίσους.

Παιδιά βίαια και επιθετικά διαπιστώνεται ότι έχουν γίνει «παιχνίδι» στις συγκρούσεις μεταξύ των γονιών τους, υπήρξαν παιδιά – παιχνίδια που χρησιμοποιήθηκαν από τον ένα γονιό εναντίον του άλλου. Αυτά τα παιδιά έμαθαν από νωρίς τη βία μέσα στο οικογενειακό τους περιβάλλον. Θα πρέπει να προσέχουμε, ώστε το σχολικό περιβάλλον, να μην αποτελεί και αυτό ένα χώρο μεταβίβασης μιας παθητικής και ήπιας βίας. Επίσης, υπάρχουν παιδιά στερημένα από τρυφερότητα, λόγω ψυχρής μητρικής συμπεριφοράς, τα οποία παρουσιάζουν συχνά βίαιες αντιδράσεις απέναντι στους συνομηλίκους τους. Η «βία στο σχολείο» συσχετίζεται συχνά με βίαιες, επιθετικές ή και παραβατικές πράξεις εφήβων. Αποτελέσματα ερευνών περιέχουν μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα πληροφορία, δηλαδή, της μεταβολής της φύσης της παραβατικότητας κατά τη διάρκεια της εφηβείας. Οι παραβάσεις στο χώρο του σχολείου, δεν μπορούν να έχουν νόημα παρά σε σχέση με την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των μαθητών, σε συνδυασμό με την εναρμόνιση της εκπαιδευτικής πολιτικής και πρακτικής με τις αναπτυξιακές απαιτήσεις των νέων.

Συμπερασματικά λοιπόν θα λέγαμε ότι στο χώρο του σχολείου και της σχολικής τάξης μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την παραβατικότητα των εφήβων μαθητών ως εξής: 1. θα λέγαμε ότι το σχολείο οφείλει «να είναι προσιτό στους μαθητές, χωρίς να είναι στο ίδιο επίπεδο με αυτούς… να κρατά την κατάλληλη παιδαγωγική απόσταση που θα δώσει έναυσμα στους μαθητές να προοδεύσουν, χωρίς να τους προτείνει έναν απρόσιτο στόχο. 2. Ο εκπαιδευτικός, με τα απαραίτητα εκπαιδευτικά εργαλεία, να αναπτύσσει έναν αποδοτικό διάλογο με τους μαθητές του. 3. Το σχολείο, να ενισχύει τους μαθητές, ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της επιτυχίας. Το σχολείο οφείλει να θυμάται διαρκώς, ότι απευθύνεται σε άτομα «εν τω γίγνεσθαι» και πως τουλάχιστον για το λόγο αυτό, θα πρέπει να συντροφεύει όλες τις ελπίδες που εναποτίθενται σε αυτά». 4. Η πρόληψη της βίας στο σχολείο επιτυγχάνεται, όταν οι μαθητές αισθάνονται, ότι η παρουσία τους στο σχολικό χώρο έχει νόημα. 5. Το σχολείο οφείλει να εξασφαλίζει στους μαθητές «μια κατάρτιση που θα τους επιτρέπει να διευθετούν τα κοινωνικά, οικολογικά, πολιτισμικά και πολιτικά προβλήματα που είναι και θα είναι δικά τους» να έχουν δηλαδή, «οικο-κοινωνική δεξιότητα».

Η κοινωνία μας ενδιαφέρεται για την πρόληψη ή για την καταστολή της βίας. Είναι ουτοπία όμως, να θέλουμε να καταπολεμήσουμε τη βία, χωρίς να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τις δομές της κοινωνίας μας. Σε πολλές περιπτώσεις η βία λειτουργεί σαν αντίσωμα στον οργανισμό της κοινωνίας. Για να μην υπάρχει λοιπόν η βία, θα πρέπει να μη μαθευτεί ποτέ η βία.

Σαμοθρακίτη Ασημίνα

Καθηγήτρια Κοινωνικής Θεολογίας

πηγή

Διαβάστε περισσότερα για - Η παραβατικότητα των εφήβων στα σχολεία

Ένας στους δέκα μαθητές θύμα ενδοσχολικής βίας

Σκληρή είναι η καθημερινότητα των Ελληνόπουλων: το 10-15% των μαθητών πέφτουν θύματα διαφόρων μορφών βίας στο σχολείο τους, κυρίως στις τάξεις του δημοτικού και του γυμνασίου. Μάλιστα, οι θύτες μηχανεύονται νέους τρόπους να παρενοχλούν τους συμμαθητές τους, μέσω κινητού τηλεφώνου, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης (όπως ειναι το Facebook).

Και από ό,τι φαίνεται απο τα ίδια στοιχεία δεν είναι λίγοι οι ανήλικοι που συνηθίζουν να «βασανίζουν» σωματικά ή συναισθηματικά τους συμμαθητές τους: οι μαθητές που ασκούν βία, δηλαδή οι θύτες, υπολογίζεται ότι ξεπερνούν το 5% του συνόλου των μαθητών.

Τα παραπάνω τόνισαν σήμερα οι ειδικοί της Εταιρίας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ) με αφορμή τον εορτασμό, την ερχόμενη Τετάρτη, της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας.

Όπως ανέφερε ο αναπληρωτής καθηγητής παιδοψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Τσιάντης «τα παιδιά - θύματα της σχολικής βίας μπορούν να εμφανίσουν έντονο άγχος και συναισθήματα ανασφάλειας και φοβίες. Επίσης, συχνά εκδηλώνουν άρνηση να συμμετάσχουν στη σχολική καθημερινότητα (σχολική άρνηση), μαθησιακές δυσκολίες και σχολική αποτυχία».

Παράλληλα, το άγχος που βιώνουν τα παιδιά, εκφράζεται συχνά και σωματικά: πονοκέφαλοι, πόνοι στην κοιλιά, διαταραχές ύπνου, ενούρηση (επιστροφή σε νηπιακές συμπεριφορές) και κατάθλιψη είναι μόνον μερικά απο τα σωματικά «συμπτώματα» της σχολικής βίας. Μάλιστα, οι ειδικοί υπογραμμίζουν πως σε πιο σπάνιες περιπτώσεις τα θύματα εκδηλώνουν και αυτοκτονικές τάσεις.

Αυτός ειναι και ο λόγος που εφιστούν την προσοχή των γονέων, ώστε εάν διαπιστώσουν τυχόν διαφορές στην συμπεριφορά των παιδιών τους να απευθυνθούν σε ειδικό.

Γραμμή υποστήριξης

Για την υποστήριξη των παιδιών που αντιμετωπίζουν προβλήματα στο σχολείο ή την οικογένεια λειτουργεί η τηλεφωνική γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων «116111».

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το παιδί ή ο έφηβος μπορεί να μιλήσει για οποιοδήποτε θέμα ψυχικής υγείας τον απασχολεί και να έχει ψυχολογική υποστήριξη και συμβουλευτική ή (αν κριθεί απαραίτητο) να παραπεμφθεί στην καταλληλότερη για εκείνον κοινοτική δημόσια υπηρεσία για βοήθεια από κοντά. Στις κλήσεις απαντούν παιδοψυχίατροι, κλινικοί ψυχολόγοι, επισκέπτες υγείας.

Αντίστοιχα, για γονείς εκπαιδευτικούς και ενηλίκους που χρειάζονται ενημέρωση ή υποστήριξη για θέματα τα οποία αφορούν παιδιά και έφηβους λειτουργεί η ξεχωριστή τηλεφωνική γραμμή «8018011177».

ygeia.tanea.gr

Διαβάστε περισσότερα για - Ένας στους δέκα μαθητές θύμα ενδοσχολικής βίας

Σχολική Βία - Οι "τρομοκράτες" της αθωότητας

Λέγεται «μπούλιινγκ», από τον αγγλικό όρο bully, που σημαίνει εκφοβίζω. Δεν συναντάται πια μόνο στις αμερικάνικες ταινίες, αλλά και στα νηπιαγωγεία και τα σχολεία της χώρας μας. Μπορεί να είναι το πρόβλημα και του δικού σας παιδιού, γι' αυτό μάθετε τι είναι και πώς θα το αντιμετωπίσετε.

Όταν φτάνουν στα αυτιά σας οι χαρούμενες φωνές των παιδιών, που παίζουν στο προαύλιο του σχολείου, δεν μπορεί παρά να σας πιάνει νοσταλγία και συγκίνηση. Να, που πίσω από αυτή τη μάντρα η αθωότητα ακόμα ζει και βασιλεύει. Κι όμως, γελιέστε. Σπανίζει, πια, ακόμα κι εδώ. Την έχει κάνει προ πολλού πέρα ο «μπούλης», ο παλιός «ψευτονταής», που τρομοκρατεί τα άλλα παιδιά _μπορεί και το δικό σας_, αρκεί να είναι σίγουρος ότι δεν θα του «ξηγηθούν» όπως του πρέπει.

Μη σας φαίνεται παράξενο. Καθημερινά, δεκαπέντε με είκοσι στους εκατό μαθητές _από νήπια έως και έφηβοι_ ταπεινώνονται ή ταπεινώνουν. Δέχονται ή μοιράζουν προσβολές, τρώνε ή δίνουν ξύλο. Κι όσοι μένουν απ' έξω σαν θεατές, αδιαφορούν ή επιδοκιμάζουν, αλλά σπάνια αποδοκιμάζουν.

Μπορεί τα παιδιά μας να μην κουβαλούν στη σάκα τους πιστόλια, όπως αλλού. Γνωρίζουν, όμως, τη βία από νωρίς, συχνά από πρώτο χέρι. Μπούληδες, θα πείτε, υπήρχαν πάντα στα σχολειά. Γενιές και γενιές μεγάλωσαν με τα καψόνια τους. Τώρα, όμως, πλήθυναν κι αγρίεψαν λιγάκι παραπάνω.

Ωστόσο, μήπως κι αυτοί χρειάζονται, γιατί έτσι θα μάθουν τα μικρά μας πώς να τα βγάζουν πέρα με τους «νταήδες» στην ενήλικη ζωή τους;

«Η βία δεν είναι προϋπόθεση για να ωριμάσει ένα παιδί», λέει η κ. Δοανίδου. «Όλοι μας, λίγο-πολύ, την έχουμε ζήσει στη διάρκεια της σχολικής μας ζωής. Το θέμα είναι να μη βιώνεται με τέτοια συχνότητα και σοβαρότητα, που να αφήσει κατάλοιπα στην υπόλοιπη ζωή».

Το προφίλ του μπούλη

«Αν κάνετε μαζί της παρέα, θα σας σκίσω τα ρούχα», έλεγαν δυο συμμαθητές μου για μένα. Ήταν ικανοί να το κάνουν, κι έτσι κανείς δε μου μιλούσε. Ένιωθα αποκλεισμένη κι άλλαξα σχολείο», εξομολογείται η Μαίρη, 13 χρονών.

Πουλάει... μαγκιά όπου «τον παίρνει». Ο μπούλης απλά προσποιείται τον δυνατό, γιατί δεν είναι. Ψάχνει τα θύματά του ανάμεσα στους πιο μικρούς και αδύναμους, που μπορεί να τους έχει του χεριού του. Ο κάθε μπούλης έχει το... στυλ του. Άλλος «δρα» μόνος, άλλος με την «κλίκα» του, πότε ασκώντας βία σε ένα παιδί ξεχωριστά και πότε σε περισσότερα ταυτόχρονα. Στήνει το σκηνικό για... την παράσταση όπου και όποτε τον βολεύει: στα διαλείμματα, στην τάξη ή στο δρόμο για το σχολείο. Κι άλλοτε, πάλι, μόνο με μια του απειλή, καταδικάζει παιδιά στην απομόνωση.

Γιατί το κάνει; Οι λόγοι για τους οποίους ο μπούλης απολαμβάνει να τρομοκρατεί και να βασανίζει τα άλλα παιδιά και να αντλεί δύναμη από αυτό του το «κατόρθωμα» είναι ποικίλοι. Οι έρευνες δείχνουν ότι, σε γενικές γραμμές, ένα παιδί διαλέγει το ρόλο του μπούλη επειδή μπορεί να:

· Έχει δεχτεί βία από το περιβάλλον του. Μπορεί να μεγάλωσε τρώγοντας ξύλο και άγριες κατσάδες ακόμα και για... πταίσματα. Μπορεί, επίσης, να τράβηξε τα ίδια που κάνει τώρα στους άλλους από ένα μεγαλύτερο αδελφό του.

· Ζορίστηκε από τις αυστηρές αρχές των γονιών του ή μεγάλωσε κάτω από την... αυθεντία τους.

· Διδάχτηκε από το οικογενειακό του περιβάλλον ότι στη ζωή πρέπει να είσαι σκληρός για να επιβιώσεις και ότι οι συναισθηματισμοί δεν έχουν πέραση.

· Προέρχεται από μια οικογένεια που δεν του έβαλε ποτέ όρια.

· Αισθάνεται ανασφάλεια ή απόρριψη από τους δικούς του.

· Υπήρξε σε μικρότερη ηλικία θύμα μπούληδων, και τώρα παίρνει το αίμα του πίσω.

Αγόρια, αλλά και κορίτσια! Οι μπούληδες είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό... αρσενικού φύλου, όμως τελευταία και τα κορίτσια κάνουν αρκετά αισθητή την παρουσία τους στο... χώρο. Αρχίζουν τη δράση τους από το νηπιαγωγείο, παίρνοντας βίαια τα παιγνίδια των άλλων παιδιών και τη μπουκιά από το στόμα τους, ή μοιράζοντας τσιμπιές και κλοτσιές. Οι... μπούλισσες σηκώνουν σπανιότερα το χέρι τους _συνήθως, μόνο σε άλλα κορίτσια_ και περιορίζονται στο να επαληθεύουν το ρητό «η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει, και κόκκαλα τσακίζει».

Μπούλης για πόσο καιρό; Όλοι αυτοί οι ψευτοπαλληκαράδες των θρανίων, αν δεν ασχοληθεί κανείς μαζί τους σοβαρά, μάλλον θα συνεχίσουν τα «νταηλίκια» τους ανενόχλητοι για αρκετό καιρό, ίσως και αφού ενηλικιωθούν. Οι αποβολές και οι άλλες τιμωρίες που μπορεί να «εισπράξουν» από το σχολείο, αν δεν συνοδεύονται από την κατάλληλη υποστήριξη, όχι μόνο δεν τους συνετίζουν, αλλά τους δίνουν και την αφορμή να καμαρώσουν για τη «μαγκιά» τους. Τις επιδεικνύουν σαν... παράσημα.

«Ο μόνος τρόπος για να αλλάξουν συμπεριφορά είναι να βοηθηθούν συστηματικά από τους γονείς και το σχολείο», τονίζει η κ. Αγραφιώτη. «Διαφορετικά, δεν θα μάθουν να μπαίνουν στη θέση των άλλων, τους οποίους πληγώνουν».

Άλλωστε, οι έρευνες που έχουν γίνει στο εξωτερικό δείχνουν ότι το ένα τρίτο των μπούληδων που ασκούσαν έντονη βία, αντιμετώπισαν στην ενήλικη ζωή τους προβλήματα με το νόμο.

Το προφίλ του... υποψήφιου θύματος

«Μπα, άμα θέλουν, σου βρίσκουν κουσούρι εκεί που δε φαντάζεσαι», σχολιάζει ο δωδεκάχρονος Γιάννης

Παρατηρήστε ένα παιδί, και θα συμπεράνετε εύκολα αν είναι υποψήφιο θύμα του μπούλη του σχολείου ή αν θα τη γλυτώσει.

Αν, για παράδειγμα, λέει αστεία, είναι η ψυχή της παρέας, μιλάει για τους σταρ της μόδας, παίζει μπάλα, τα πάει καλά στα μαθήματα χωρίς να το παρακάνει, μάλλον δεν κινδυνεύει, ακόμα κι αν φοράει γυαλιά ή σιδεράκια ή έχει παραπανήσια κιλά, «αξεσουάρ» που σε άλλη περίπτωση θα ήταν ιδανικός στόχος για επιθέσεις..

Σίγουρα, όμως, αν το παιδί ξεχωρίζει από την ομάδα γιατί είναι ευαίσθητο, αγχωμένο, δείχνει την ανασφάλειά του, προτιμάει τη ζωγραφική και το διάβασμα από το ποδόσφαιρο και το καράτε, σηκώνει συνέχεια το χέρι του στην τάξη για να πει μάθημα κι έχει συμπάθειες με τους δασκάλους, ή κάνει ό,τι μπορεί για να προσελκύσει την προσοχή, τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι αργά ή γρήγορα θα δεχθεί τα... βέλη των μπούληδων.

Οι «ψευτοπαλληκαράδες», όμως, δεν... αλιεύουν μόνο θύματα με τις τυπικές «προδιαγραφές», αλλά φροντίζουν να «τσεκάρουν» και τα παιδιά που δεν ξέρουν καλά, για να ζυγίσουν τις ικανότητές τους.Καμμιά φορά, πάντως, η τύχη χαμογελά στα παιδιά που διαθέτουν όλα τα... προσόντα για να γίνουν «θύματα», και γλυτώνουν το μαρτύριο. Αυτό συμβαίνει όταν στην τάξη οι εν δυνάμει μπούληδες μειοψηφούν. Πού να τολμήσουν τότε να τα βάλουν με τόσα... θύματα μαζί;

Το ίδιο τυχερά είναι και τα παιδιά που, μόλις πέφτουν στα νύχια των «νταήδων», βρίσκουν συμπαράσταση από την παρέα τους, η οποία αποδοκιμάζει την επιθετική συμπεριφορά.

Προσοχή στις επιπτώσεις

Στα θύματα.

Συνήθως τα παιδιά που δέχτηκαν βία στο σχολείο, αλλά όχι και βοήθεια από τους ενήλικες, έχουν αργότερα ανασφάλειες, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα απόρριψης. Ορισμένα εκτονώνονται παίζοντας το ρόλο του μπούλη, αλλά χωρίς να απαλλαγούν από τα προβλήματά τους.

Επίσης, η οδυνηρή δοκιμασία και ο φόβος του παιδιού που είναι στόχος κάποιου μπούλη, έχουν... παρενέργειες όχι μόνο στην ψυχή, αλλά και στο σώμα του. Αν, λοιπόν, το μικρό σας παραπονιέται συχνά για αδιαθεσίες, μη βιαστείτε να αμφισβητήσετε την ειλικρίνειά του, αλλά φροντίστε να το πάτε στον παιδίατρο.

Η κ. Πρωταγόρα, στην έρευνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο ιατρικό περιοδικό «Παιδιατρική», αναφέρει ότι τα παιδιά που έχουν υποστεί κάποια μορφή βίας στο σχολείο υποφέρουν συχνότερα _σε σχέση με τα συνομήλικά τους_ από πονόκοιλο, πονοκεφάλους, αϋπνία και ενούρηση _ακόμα κι αν πηγαίνουν σε μεγαλύτερες τάξεις_, ενώ αρρωσταίνουν συχνότερα από ιώσεις και αφθώδη στοματίτιδα. Το άγχος τους, επιπλέον, επιδεινώνει και καταστάσεις όπως το άσθμα και το έκζεμα.

Το αποτέλεσμα είναι να έχουν και «ρεκόρ» στις απουσίες λόγω ασθενείας.

Στους θύτες

Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, τα βίαια παιδιά αρρωσταίνουν λιγότερο από τα θύματά τους, αλλά περισσότερο από τα υπόλοιπα παιδιά. Όταν μπουν στην εφηβεία, βλάπτουν με τη συμπεριφορά τους και τον ίδιο τους τον εαυτό, γιατί καπνίζουν, πίνουν, οδηγούν μηχανάκια χωρίς κράνος και δεν φοράνε ζώνη στο αυτοκίνητο. Παραπέμπονται, επίσης, σε ψυχιατρικές εξετάσεις συχνότερα από τα άλλα παιδιά.

Τα πρώτα σημάδια του προβλήματος

Δεν είναι, δυστυχώς, λίγα τα παιδιά που δέχονται βία, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, στη σχολική τους ζωή, και μάλιστα από το νηπιαγωγείο. Πολλά από αυτά, όμως, δεν εκμυστηρεύονται το μαρτύριό τους σε κανέναν και υποφέρουν για πολύ καιρό μόνα τους. Ή το εμπιστεύονται σε ένα φίλο ή μια φίλη τους, που ορκίζεται να μην αποκαλύψει το μυστικό, κι έτσι περνάνε όλη τη δοκιμασία μέσα στη σιωπή και εντελώς αβοήθητα.

Πώς θα καταλάβετε, λοιπόν, αν και το δικό σας παιδί είναι ένα από αυτά; Υπάρχουν μερικά συμπτώματα, που θα σας ειδοποιήσουν. Το παιδί:

· Σταματά να μιλάει για τις δραστηριότητες και τη ζωή του στο σχολείο.

· Φροντίζει να αργήσει το πρωί στο σχολείο ή να χάσει το σχολικό. Επιδιώκει να πάει με άλλους τρόπους και προτιμά να το συνοδεύσετε.

· Επικαλείται αδιαθεσίες (που μπορεί να είναι πραγματικές), όπως πονόκοιλο, στομαχόπονο ή πονοκέφαλο, για να αποφύγει εντελώς το σχολείο.

· Δεν έχει πια φίλους, ή αποκτά ξαφνικά καινούργιους.

· Αρχίζει να μην πηγαίνει καλά με τα μαθήματα.

· Παρουσιάζει μεταπτώσεις στη διάθεσή του ή αντιδρά εκνευρισμένα.

· Εκδηλώνει ξαφνικά επιθετική συμπεριφορά σε μικρότερα αδελφάκια του.

· Δυσκολεύεται να κοιμηθεί ή έχει εφιάλτες.

· Έχει ανορεξία.

· Περπατάει σέρνοντας τα πόδια.

· Αποφεύγει το βλέμμα σας ή κοιτάζει κάτω.

· Έχει σφιγμένους τους ώμους του.

· Βρέχεται τη νύχτα στο κρεβάτι του _ ιδίως σε μικρή ηλικία.

· Χάνει προσωπικά του αντικείμενα ή τα βιβλία, ενώ τα ρούχα ή η τσάντα του έχουν υποστεί καταστροφές.

· Ζητάει περισσότερο χαρτζιλίκι ή λέει συχνά ότι έχει χάσει χρήματα.

· Έχει στο σώμα του μελανιές, γρατζουνιές ή κτυπήματα, που δεν σας εξηγεί πώς έγιναν.

Η άμεση αντίδραση του γονιού

Αν παρατηρήσετε κάποια από αυτά τα σημάδια στο παιδί, δεν θα βιαστείτε, φυσικά, να βγάλετε συμπεράσματα. Χρειάζεται όμως οπωσδήποτε να κουβεντιάσετε μαζί του, για να ανακαλύψετε τι το απασχολεί. Κι αν τελικά οι υποψίες σας επιβεβαιωθούν, θα φροντίσετε να το στηρίξετε με κάθε τρόπο.

Βοηθήστε το να βγάλει από μέσα του ευκολότερα το μυστικό που το βαραίνει, χωρίς να το ρωτήσετε ευθέως τι του συμβαίνει. Θα εκμαιεύσετε την αλήθεια έμμεσα, δίνοντάς του την ευκαιρία να σας μιλήσει. Μπορείτε να του πείτε: «Πώς ήταν σήμερα η μέρα σου στο σχολείο;»

Όταν καταλάβει ότι το ακούτε με σοβαρότητα και προσοχή και ότι το ενδιαφέρον σας είναι γνήσιο, σιγά-σιγά θα σας ανοίξει την καρδιά του. Μην ξεχνάτε ότι πάνω απ' όλα ντρέπεται να μιλήσει για κάτι που το εισπράττει όχι μόνο σαν σωματικό πόνο, αλλά και σαν προσβολή, ταπείνωση και ήττα. Είναι, λοιπόν, πολύ σημαντικό να νιώσει ότι αναγνωρίζετε τα συναισθήματα φόβου, οργής και ντροπής που μπορεί να το κατακλύζουν, αλλά και ότι το πιστεύετε και το αποδέχεστε.

Ίσως, λοιπόν, σας απαντήσει ότι η μέρα του στο σχολείο δεν ήταν πολύ ευχάριστη. Θα έχετε έτσι την αφορμή να συνεχίσετε, ώσπου να σας αποκαλύψει τι το βασανίζει. «Θα ήταν πολύ δύσκολο για σένα», θα σχολιάσετε τότε. «Ποιο παιδί σου έκανε τόσο δύσκολη τη μέρα;»

Προσπαθήστε να μη σας πιάσει η αδημονία και πιέσετε το παιδί να σας περιγράψει με την πρώτη και με λεπτομέρειες όλα αυτά που τραβάει από τον τύραννό του. Θα οπλιστείτε με υπομονή _ γιατί οι εξομολογήσεις του μπορεί να έρχονται με... δόσεις. Στο τέλος, όμως, το πρόβλημα θα βγει στην επιφάνεια.

Ο ρόλος σας τότε είναι να το στηρίξετε όσο μπορείτε, μια και, χωρίς να έχει φταίξει σε τίποτα, υποφέρει με πολλούς τρόπους. Αυτό θα το καταφέρετε αν διατηρήσετε την ψυχραιμία σας, γιατί είναι φυσικό να αισθανθείτε κι εσείς θυμό, ντροπή ή αποτυχία.

Το παιδί σας έχει την ανάγκη σας. Δεν είναι μόνο ο φόβος του για τους εξευτελισμούς που το περιμένουν καθημερινά, και η καταβαραθρωμένη του αυτοεκτίμηση. Το πιθανότερο είναι ότι έχει κι ενοχές. Μπορεί, δηλαδή, να ρίχνει το φταίξιμο πάνω του για τις κοροϊδίες ή τη βία που δέχεται, επειδή πιστεύει ότι έχει κάποια αδυναμία ή ένα κουσούρι, άξιο της περιφρόνησης των άλλων. Τα βάζει όμως με τον εαυτό του και επειδή δεν τολμά να «καθαρίσει» μόνο του και να κόψει τον «τσαμπουκά» του μπούλη μια για πάντα.

Εσείς, πάντως, μπορείτε να κάνετε τα εξής:

· Να το ξαλαφρώσετε από τις ενοχές που αισθάνεται. Θα του εξηγήσετε ότι ο καθένας μπορεί να γίνει _και γίνεται κάποια στιγμή_ θύμα των μπούληδων.

· Να του τονώσετε την αυτοπεποίθηση. Αν, για παράδειγμα, έχει μπει στο μάτι άλλων παιδιών επειδή προτιμά να ζωγραφίζει αντί να παίζει μπάλα, θα του πείτε πόσο καμαρώνετε γι' αυτό του το ταλέντο.

· Να του δώσετε να καταλάβει ότι, φυσικά, δεν είναι δυνατόν να τα βγάζει πέρα μόνο του όταν κάποιο δυνατότερο ή μεγαλύτερο παιδί το χτυπάει ή το κοροϊδεύει.

· Απομυθοποιήστε τον εχθρό του και βοηθήστε το μικρό σας αγοράκι ή κοριτσάκι να τον δει με τις αδυναμίες του. «Δε φταις εσύ, που ξεσπά ο μπούλης πάνω σου», θα του πείτε. Εξηγήστε του ότι το πρόβλημα στην πραγματικότητα το έχει ο «εχθρός» του, επειδή δεν νιώθει καλά με τον εαυτό του. Προσπαθεί, λοιπόν, με άσχημο τρόπο να υποβαθμίσει τους άλλους για να φανεί σπουδαίος, πουλώντας «νταηλίκι» όπου και όποτε τον παίρνει. Κι όπως είναι δειλός, δεν τα βάζει ποτέ με τους χειροδύναμους και τους μεγαλύτερους. Το παιδί σας δεν θα αποδεχτεί εύκολα την άποψή σας, αλλά καλό είναι να την ακούσει, γιατί θα απαλλάξει έτσι ευκολότερα τον εαυτό του από το φταίξιμο.

· Προσπαθήστε να το πείσετε ότι, παρ' όλο που όλοι μας αποζητούμε την αποδοχή όλων, δεν είναι δυνατόν να την έχουμε πάντα. Πολλές φορές την κερδίζουμε σιγά-σιγά. Βοηθήστε το να ξεκαθαρίσει μέσα του για ποια προτερήματα και ικανότητές του επιθυμεί να το αποδέχονται οι άλλοι. Αν στόχος του, για παράδειγμα, είναι να μπει στο πολυτεχνείο και όχι να γίνει ποδοσφαιριστής, τότε δεν πρέπει να στεναχωριέται αν τα άλλα παιδιά τον αποκλείουν από την ομάδα.

· Να του απαλύνετε τη λύπη, αν σας πει ότι οι φίλοι του το «πρόδωσαν» και συντάχτηκαν με τον μπούλη. Να το βοηθήσετε, δηλαδή, να καταλάβει ότι η στάση τους οφείλεται στο φόβο τους μήπως κι εκείνοι γίνουν θύματά του, κι ότι δεν έχει να κάνει με το ίδιο.

Τι δεν πρέπει να του πείτε

Μέσα στην αγωνία σας να καθησυχάσετε το παιδί, μπορεί να ξεστομίσετε φράσεις που κάθε άλλο παρά θα το στηρίξουν. Αντίθετα, θα το γεμίσουν με ενοχές και θα το κάνουν να νιώσει απροστάτευτο. Μην πείτε, λοιπόν:

· «Έπρεπε να τον σπρώξεις κι εσύ» ή, «Γιατί δεν τον χτύπησες;» ή, «Να του συμπεριφερόσουν με τον ίδιο τρόπο. Νόμιζα ότι είσαι δυνατός».

· «Εγώ στην ηλικία σου δεν άφηνα κανένα να με πειράξει».

· «Αυτά πάντα γίνονταν. Θα το ξεπεράσεις. Θα μάθεις σιγά-σιγά».

· «Νομίζω ότι υπερβάλλεις. Γιατί να σε κοροϊδεύουν; Αστεία το κάνουν».

· «Αφού σε κοροϊδεύουν που είσαι χοντρή, κόψε τις σοκολάτες, για να αδυνατίσεις».

· «Δεν περίμενα από σένα να επιτρέπεις να σε ρεζιλεύουν».

· «Τα θες και τα παθαίνεις, γιατί είσαι πολύ μαλακός με τους άλλους. Στη ζωή πρέπει να είσαι σκληρός».

Συνεργασία με τους δασκάλους

Μη φαντάζεστε ότι θα βοηθήσετε το παιδί σας χωρίς τη συνεργασία του σχολείου. Μη σκεφτείτε, δηλαδή, να «καθαρίσετε» μόνοι σας και να επικοινωνήσετε _και μάλιστα «εν βρασμώ ψυχής»_ με τον μπούλη του παιδιού σας ή με τους γονείς του. Με τον τρόπο αυτό όχι μόνο δεν θα λύσετε το πρόβλημα, αλλά θα κάνετε τα πράγματα ακόμα χειρότερα.

Έχει, εξάλλου, διαπιστωθεί ότι σε χώρες όπως τη Νορβηγία και την Αγγλία, όπου τα σχολεία εφαρμόζουν -με τη συνεργασία των γονιών- μια πολιτική ενάντια στη βία, τα κρούσματα βίας μειώθηκαν μέσα σε δυο χρόνια κατά 50%.

Γι' αυτό, χρειάζεται να ενημερώσετε οπωσδήποτε το σχολείο. Οι δάσκαλοι θα επιδιώξουν συζητήσεις στην τάξη σχετικά με το θέμα, για να ευαισθητοποιηθούν όλοι οι συμμαθητές του παιδιού σας. Παράλληλα, βέβαια, θα φροντίσουν να βοηθήσουν και τους μπούληδες. Με το διάλογο και, στην ανάγκη, τις κυρώσεις, θα τους προσφέρουν τις ευκαιρίες να μάθουν κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους για να επικοινωνούν με τους άλλους.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα για - Σχολική Βία - Οι "τρομοκράτες" της αθωότητας